0
Article Tier 2 Sign in to save

Welkom in het Antropoceen: transformaties in het sociologische denken over natuur

AI summary Read the abstract

Human activity has changed the planet so much, from climate change to microplastics found deep in the ocean, that scientists say we've entered a new geological age called the Anthropocene. This sociology paper argues our thinking about "nature" as separate from humans is outdated, and we urgently need new ways of understanding and addressing this crisis.

Sociologen blinken sinds lang uit in 'tijdsdiagnoses'.Ze smeden nieuwe begrippen, geven aan welke sociale tendensen typisch zijn voor onze tijd, en drukken daardoor hun stempel op de publieke verbeelding van onze maatschappij en geschiedenis.Sociologische termen als 'risicomaatschappij', 'individualisering', 'globalisering' of 'postindustriële samenleving' zijn in de vorige eeuw in relatief korte tijd gemeengoed geworden.Het is maar de vraag of de sociologische invloed op het publieke bewustzijn van de 21 ste eeuw even groot zal blijven.Sinds een aantal jaren duikt een nieuwe term op ter omschrijving van het gevoel dat we vandaag een andere tijd bewonen.In tegenstelling tot de vorige begrippen stamt die niet af uit de sociologie of sociale wetenschappen.De intussen alom bekende naam 'Antropoceen' werd in 2000 gemunt door de Nederlandse chemicus en klimaatwetenschapper Paul Crutzen (Crutzen & Stoermer, 2000) en drukt in eenvoudige bewoordingen uit dat de impact van de mens op de aarde zo groot geworden is dat we een nieuw geologisch tijdperk ingetreden zijn.De menselijke soort is een mondiale geologische kracht geworden, schrijft Crutzen.De redenen hiervoor zijn bekend.Overal op aarde zijn de sporen van menselijk ingrijpen te traceren, vanop de bodem van de zee tot in de hoogste luchtlagen van onze atmosfeer.Door de massale uitstoot van broeikasgassen hebben we het klimaat onherroepelijk veranderd.Sedert de introductie van de kunstmest is het gehalte aan stikstof en fosfor in onze bodem op korte tijd verdubbeld.Op grote diepte in de oceaan zijn de zeewezens met microplastics vervuild; we hebben de zeeën verzuurd, mariene en landelijke ecosystemen onherroepelijk veranderd, en de halve aarde onder beton en asfalt gelegd.Talloze soorten sterven in hels tempo uit, en de oorzaak is dit keer geen asteroïde of nieuwe ijstijd, maar de mens zelf (cf.Kolbert, 2014).Gezien de omvang en het belang van deze veranderingen hebben veel wetenschappers, opiniemakers en academici het woord 'Antropoceen' als een nieuwe metaterm op het schild gehesen.Ze geven daarmee uitdrukking aan het gevoel dat we momenteel een planetaire crisis zonder weerga beleven en dat onze cultuur en maatschappij niet klaar zijn om daarmee om te gaan.We denken nog steeds over 'natuur' als een domein dat losstaat van menselijk ingrijpen -natuur versus kunstmatigheid -en slagen er niet in een politiek te ontwikkelen die de omvang van de ecologische cri-* gert.verschraegen@uantwerpen.be

More Papers Like This

Review

Rethinking geological concepts in the age of plastic pollution

AI summary Read the abstract

This paper proposes reframing traditional geological concepts—from sedimentology to stratigraphy and the Anthropocene epoch—in light of widespread plastic integration into sedimentary environments. Plastics are described as emerging stratigraphic markers that alter erosion, transport, and deposition patterns, threatening marine biodiversity and challenging the view of rocks as purely natural inorganic formations.

Article Tier 2

Anthropocene: What, When and How?

AI summary Read the abstract

This Swedish-language thesis examines the concept of the Anthropocene — the proposed geological epoch defined by human impacts on Earth — reviewing its scientific definition and potential stratigraphic markers. It provides context for understanding how plastic pollution is one of the defining markers of human influence on the planet.

Article Tier 2

Soil Pedogenesis in the Anthropocene: a Review of Modern Approaches and Emerging Challenges

AI summary Read the abstract

This review examined how human activities during the Anthropocene era are fundamentally altering soil formation processes. Researchers highlighted emerging challenges including microplastic contamination as one of several anthropogenic factors reshaping soil pedogenesis, alongside urbanization, industrial pollution, and agricultural intensification.

Research digests by email

When a large batch of papers lands in the Atlas, we read through it and send a short write-up of what stood out.

Email me about

Share this paper